Naar inhoud naar top

Domein Terlaemen

Zicht op kasteel terlaemen (grote weergave)

Het kasteel van Terlaemen ligt in een 142 ha groot gebied, in het zuiden en zuidoosten begrensd door de natuurgebieden Bolderberg, Vogelsanck en Galgenberg, in het noorden door de autosnelweg E-314 en in het westen door het Circuit van Zolder.

Het grootste gedeelte van het landschap bestaat uit heidevelden, uitgestrekte loof- en naaldbossen. Maar toch wordt bijna 50 ha ingenomen door vijvers.  Daarnaast behoren eveneens moerassen tot de biotoop van het gebied.  De Laambeek kronkelt van oost naar west over het domein en voedt aldus, samen met de Echelbeek, de waterplassen.

De vijvers van Terlaemen maken deel uit van het Vijvergebied Midden-Limburg dat ontstaan is als gevolg van de turfwinning en de ontginning van ijzeroer en ijzerzandsteen.  Het Vijvergebied Midden-Limburg wordt gevoed door beken en rivieren die behoren tot het stroombekken van de Demer en die ontspringen op het Kempens Plateau.

Tijdens de periode van de laatste ijstijden en daarna ontstonden in het gebied van de middenloop van deze bijrivieren moerassige vennen, die vanaf de 13de eeuw werden uitgediept door turfwinning en de ontginning van ijzeroer en ijzerzandsteen.  In deze waterplassen ontstonden door toedoen van de naburige abdijen van Herkenrode en Averbode viskwekerijen.  Door de specifieke aanleg van deze visvijvers in terrasvorm, volgens het principe van de communicerende vaten, kan men ze via een ingewikkeld systeem laten leeglopen voor de visvangst in het najaar en weer laten vollopen in het vroege voorjaar.

In de loop der jaren heeft men de vijvers verschillende namen meegegeven die elk hun betekenis hebben. Zo spreekt men van de “Vrunden”. Een “vrun” is een stuk verwaarloosd bos of grond, dat door de landheer gratis ter beschikking werd gesteld van de bevolking.  Deze “vrunden” bestonden reeds in de 14de eeuw. Een tweede vijver is de “Postenvijver”. “Posten” zijn boomstronken die men in de grond liet zitten na het vellen van de bomen voor de aanleg van een vijver. Dan is er o.a. nog de “grote Savoer”, waarvan de naam afgeleid is van het Franse “savourer”, hetgeen “smaken” betekent. In de “Grote Savoer” werd de vis van zijn moddersmaak ontdaan door de voortdurende aanvoer van vers water uit de Laambeek. Zo bevinden er zich in Terlaemen 16 vijvers met elk een specifieke naam en waarvan de meeste ook een hoge natuurlijke waarde bezitten.

Het natuurreservaat Terlaemen bestaat hoofdzakelijk uit zandgrond en varieert van droog naar nat. Men treft er ook lemig zand en zandleem aan.

Het reservaat heeft een zeer grote ornithologische rijkdom. In de loop der jaren kwamen er bepaalde broedvogels bij, maar verdwenen er evenveel andere.

Meer specifiek onderscheidt men de waterrijke gebieden en vijvers met hun begroeiing van riet en wilg, maar ook van waterlelie, pijlkruid, fonteinkruid, enz. In het gebied vindt men bovendien meerdere soorten zegge. De elzenbroeken, die ontstaan zijn op natte beemden, hebben dan weer een andere vegetatie, gaande van zwarte els en berken tot veenmos, het moerasviooltje, een uitgebreid assortiment in paddestoelen en gagel.

Een tweede belangrijke biotoop vormen de bossen, waarbij men drie soorten onderscheidt. Zo zijn er de gemengde bossen met zowel loofbomen als eiken en beuken als naaldbomen als de grove den. De onderbegroeiing bestaat vooral uit varens, dalkruid, salomonszegel en zwammen. Daarnaast zijn er de naaldbossen met overwegend de grove den en een onderbegroeiing van blauwe en rode bosbes en talrijke zwammen. Tenslotte zijn er talrijke nog zuivere loofbossen met eiken-, berken- of beukenbomen. Deze bevinden zich vooral aan de Snoekvijver en in de omgeving van het kasteel van Terlaemen.

De derde biotoop is het heidebiotoop, ingedeeld in droge en vochtige heide, waar van de grootste oppervlakten op de Bolderberg liggen.

Grasland met weide- en hooiland is het vierde biotoop. Planten die men hier aantreft zijn onder meer de boterbloem, klaver, moerasmuur, koekoeksbloem en zilverschoon.

Wandelen in het natuurgebied Terlaemen kan enkel op de bewegwijzerde wandelwegen of met een natuurgids die gereserveerd wordt via de dienst toerisme.

Ontdek Heusden-Zolder

Bekijk het filmpje
Overnachten in Heusden-ZolderUiT in Heusden-Zolder